(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 083

॥ శ్రీః ॥
5.83. అధ్యాయః 083
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
యుధిష్ఠిరేణ శ్రీకృష్ణే పృథాంప్రతి కుశలప్రశ్నపూర్వకస్వభిద్ధాదననివేదనసమాశ్వాసనప్రార్థనా ॥ 1 ॥
శ్రీకృష్ణస్య మధ్యేమార్గం తామదగ్న్యాదిమహర్షిసమాగమః ॥ 2 ॥
మహర్షిభిః శ్రీకృష్ణే ధృతరాష్ట్రాదిభిః సహ తత్సంవాదశుశ్రూషయా తత్ర స్వాగమననివేదనం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 5-83-0x(3639)(34716)
యా సా బాల్యాత్ప్రభృత్యస్మాన్పర్యవర్ధయతాబలా।
ఉపవాసతపఃశీలా సదా స్వస్త్యయనే రతా ॥ 5-83-1(34717)
దేవతాతిథిపూజాసు గురుశుశ్రూషణే రతా।
వత్సలా ప్రియపుత్రా చ మాతాఽస్మాకం జనార్దన ॥ 5-83-2(34718)
సుయోధనభయాద్యా నో త్రాయతామిత్రకర్శన ।
మహతో మృత్యుసంబాధుద్దుస్తరాన్నౌరివార్ణవాత్ ॥ 5-83-3(34719)
అస్మత్కృతే చ సతతం యయా దుఃఖాని మాధవ ।
అనుభూతాన్యదుఃఖార్హాం తాం స్మ పృచ్ఛేరనామయం ॥ 5-83-4(34720)
భృశమాశ్వాసయేశ్చైనాం పుత్రశోకపరిప్లుతాం ।
అభివాద్య స్వజేథాస్త్వం పాండవాన్పరికీర్తయన్ ॥ 5-83-5(34721)
ఊఢాత్ప్రభృతి దుఃఖాని శ్వశురాణామరిందమ।
నిరాకారాఽతదర్హా చ పశ్యంతీ దుఃఖమశ్రుతే ॥ 5-83-6(34722)
అపి జాతు స కాలః స్యాత్కృష్ణ దుఃఖవిపర్యయః ।
యదహం మాతరం క్లిష్టాం సుఖం దద్యామరిందమ ॥ 5-83-7(34723)
ప్రవ్రజంతోఽనుధావంతీం కృపణాం పుత్రగృద్ధినీం ।
రుదతీమపహాయైనామగచ్ఛామ వయం వనం ॥ 5-83-8(34724)
సా నూనం ంరియతే దుఃఖైః సా చేజ్జీవతి కేశవ।
తథా పుత్రాధిభిర్గాఢమార్తామర్చయ సత్కృత ॥ 5-83-9(34725)
అభివాద్యాఽథ సా కృష్ణ త్వయా మద్వచవాద్విభో ।
ధృతరాష్ట్రశ్చ కౌరవ్యో రాజానశ్చ వయోధికాః ॥ 5-83-10(34726)
భీష్మం ద్రోణం కృపం చైవ మహారాజం చ వాహ్లికం।
ద్రౌణిం చ సోమదత్తం చ సర్వాంశ్చ భరతాన్పృథక్ ॥ 5-83-11(34727)
` యథావయో యథాస్థానం ప్రపద్యస్వ జనార్దన।'
విదురం చ మహాప్రాజ్ఞం కురూణాం మంత్రధారిణం।
అగాధబుద్ధిం మర్మజ్ఞం స్వజేథా మధుసూదన ॥ 5-83-12(34728)
వైశంపాయన ఉవాచ। 5-83-13x(3640)
ఇత్యుక్త్వా కేశవం తత్ర రాజమధ్యే యుధిష్ఠిరః।
అనుజ్ఞాతో నివవృతే కృష్ణం కృత్వా ప్రదక్షిణం ॥ 5-83-13(34729)
వ్రజన్నేవ తు బీభత్సుః సఖాయం పురుషర్షభం ।
అబ్రవీత్పరవీరఘ్రం దాశార్హమపరాజితం ॥ 5-83-14(34730)
యదస్మాకం విభో వృత్తం పురా వై మంత్రనిశ్చయే ।
అర్ధరాజ్యస్య గోవిద విదితం సర్వరాజసు ॥ 5-83-15(34731)
తచ్చేద్దద్యాదఖంగేన సత్కృత్యానవమత్య చ।
ప్రియం మే స్యాన్మహాబాహో ముచ్యేరన్మహతో భయాత్ ॥ 5-83-16(34732)
అతశ్చేదన్యథాకర్తా ధార్తరాష్ట్రోఽనుపాయవిత్।
అంతం నూనం కరిష్యామి క్షత్రియాణాం జనార్దన ॥ 5-83-17(34733)
వైశంపాయన ఉవాచ। 5-83-18x(3641)
ఏవముక్తే పాండవేన సమహృష్యద్వృకోదరః।
ముహుర్ముహుః క్రోధవశాత్ప్రావేపత చ పాండవః ॥ 5-83-18(34734)
వేపమానశ్చ కౌంతేయః ప్రాక్రోశన్మహతో రజన్।
ధనంజయవచః శ్రుత్వా హర్షోత్సిక్తమనా భృశం ॥ 5-83-19(34735)
తస్య తం నినదం శ్రుత్వా సంప్రావేపంత ధన్వినః ।
వాహనాని చ సర్వామి శకృన్మూత్రే ప్రముస్రువుః ॥ 5-83-20(34736)
ఇత్యుక్త్వా కేశవం తత్ర తథా చోహ్వా వినిశ్చయం।
అనుజ్ఞాతో నివవృతే పరిష్వజ్య జనార్దనం ॥ 5-83-21(34737)
తేషు రాజసు సర్వేషు నివృత్తేషు జనార్దనః।
తూర్ణమభ్యగమద్ధృష్టః శైబ్యసుగ్రీవవాహనః ॥ 5-83-22(34738)
తే హయా వాసుదేవస్య దారుకేణ ప్రచోదితాః ।
పంథానమాచేమురివ గ్రసమానా ఇవాంబరం ॥ 5-83-23(34739)
అథాపశ్యన్మహాబాహుర్ఋషీనధ్వని కేశవః ।
బ్రాహ్యా శ్రియా దీప్యమానాన్స్థితానుభయతః పథి ॥ 5-83-24(34740)
సోఽవతీర్య రథాత్తూర్ణమభివాద్య జనార్దనః।
యథావృత్తానృషీన్సర్వానభ్యభాషత పూజయన్॥ 5-83-25(34741)
కచ్చిల్లోకేషు కుశలం కచ్చిద్ధర్మః స్వనుష్ఠితః ।
బ్రాహ్మణానాం త్రయో వర్ణాః కచ్చిత్తిష్ఠంతి శాసనే ।
` పితృదేవాతిథిభ్యశ్చ కచ్చిత్పూతా స్వనుష్ఠితాః ॥' 5-83-26(34742)
తేభ్యః ప్రయుజ్య తాం పూజాం ప్రోవాచ మధుసూదనః।
భగవంతః క్వ సంసిద్ధాః కోఽవధిర్భవతామిహ ॥ 5-83-27(34743)
కిం వా కార్యం భగవతామహం కిం కరవాణి యః ।
కేనార్థేనోపప్తంప్రాప్తా భగవంతో మహీతలం ॥ 5-83-28(34744)
` ఏవముక్తాః కేశవేన మునయః శంసితవ్రతాః ।
నారదప్రముఖాః సర్వే ప్రత్యనందంత కేశవం ॥ 5-83-29(34745)
అధశ్శిరాః సర్పమాలీ మహర్షిః స హి దేవలః ।
అర్వావసుః సుజానుశ్చ మైత్రేయః శునకో బలీ 5-83-30(34746)
బకో దాల్భ్యః స్థూలశిరాః కృష్ణద్వైపాయనస్తథా।
ఆపోదధౌంయో ధౌంయశ్చ ఆణిమాండవ్యకౌశికౌ ॥ 5-83-31(34747)
దామోష్ణీషస్త్రిషవణః పర్ణాదో ఘటజానుకః।
మౌంజాయనో వాయుభక్షః పారాశర్యోఽథ శాలికః ॥ 5-83-32(34748)
శీలవానశనిర్ధాతా శూన్యపాలోఽకృతవ్రణః।
శ్వేతకేతుః కహోలశ్చ రామశ్చైవ మహాతపాః ॥' 5-83-33(34749)
తమబ్రవీజ్జామదగ్న్య ఉపేత్య మధుసూదనం।
పరిష్వజ్య చ గోవిందం సురాసురపతేః సఖా ॥ 5-83-34(34750)
దేవర్షయః పుణ్యకృతో బ్రాహ్మణాశ్చ బహుశ్రుతాః ।
రాజర్షయశ్చ దాశార్హ మానయంతి తపస్వినః ॥ 5-83-35(34751)
దైవాసురస్య ద్రుష్టారః పురాణస్య మహామతే।
సమేత పార్థివం క్షత్రం దిదృక్షంతశ్చ సర్వతః।
సభాసదశ్చ రాజానస్త్వాం చ సత్యం జనార్దనం ॥ 5-83-36(34752)
ఏతన్మహత్ప్రేక్షణీయం ద్రుష్టుమిచ్ఛామ కేశవ ॥ 5-83-37(34753)
ధర్మార్థసహితా వాచః శ్రోతుమిచ్ఛామ మాధవ।
త్వయోచ్యమానాః కురుషు రాజమధ్యే పరంతప ॥ 5-83-38(34754)
` సభాయాం మధురా వాచః శుశ్రూషంతస్త్వయేరితాః ।
కురూణాం ప్రతివాచశ్చ శ్రోతుమిచ్ఛామ మాధవ ॥' 5-83-39(34755)
భీష్మద్రోణాదయశ్చైవ విదురశ్చ మహామతిః ।
త్వం చ యాదవశార్దూల సభాయాం వై సమేష్యథ ॥ 5-83-40(34756)
తవ వాక్యాని దివ్యాని తథా తేషాం చ మాధవ।
శ్రోతుమిచ్ఛామ గోవింద సత్యాని చ హితాని చ।
ఆపృష్టోఽసి మహాబాహో పునర్ద్రక్ష్యామహే వయం ॥ 5-83-41(34757)
యాహ్యవిఘ్నేన వై వీర ద్రక్ష్యామస్త్వాం సభాగతం।
ఆసీనమాసనే దివ్యే బలతేజఃసమాహితం ॥ 5-83-42(34758)
వైశంపాయన ఉవాచ। 5-83-43x(3642)
ప్రయాంతం దేవకీపుత్రం పరవీరరుజో దశ।
మహారథా మహాబాహుమన్వయుః శస్త్రపాణయః ॥ 5-83-43(34759)
పదాతీనాం సహస్రం చ సాదినాం చ పరంతప।
భోజ్యం చ విపులం రాజన్ప్రేష్యాశ్చ శతశోపరే ॥ ॥ 5-83-44(34760)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి భగవద్యానపర్వణి త్ర్యశీతితమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-83-6 ఊఢాత్ వివాహాత్। శ్వశురాణాం గృహే ఇతి శేషః ॥
5-83-36 పురాణస్య దైవాసురస్య దేవాసురసముదాయస్య ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.